Wiosną 1791 roku Europę obiegła wieść o polskiej rewolucji. Niezwykła była to jednak rewolucja, wcale niepodobna do amerykańskiej wojny o niepodległość czy krwawej francuskiej rewolty. Bitwy zastąpiły starcia na argumenty, a armatnie salwy ostre polemiki Sejmu Czteroletniego. Długa tradycja polskiego parlamentaryzmu, rewolucyjne zmiany pozwoliła wypracować w sposób pokojowy, bez rozlewu krwi. Twórcza praca najświatlejszych polskich umysłów przyniosła owoc najwspanialszy… Konstytucję 3 maja. Akt uchwalenia majowej Konstytucji świętujemy po dziś dzień. Czy wiemy dlaczego? Czy znamy postanowienia tego jednego z najważniejszych dokumentów w historii Polski, Europy i świata? Na ogół nie. A przecież Konstytucja 3 maja to…
Słowiańskie wierzenia cz. 4 – demony polne
Przedchrześcijańska historia ziem polskich ginie w mrokach średniowiecza. Pytań jest wiele, odpowiedzi mało, a wiarygodnych źródeł jeszcze mniej. Jedną z największych niewiadomych tamtego okresu pozostaje kwestia wierzeń i religijnego kultu mieszkańców ówczesnych ziem nad Wisłą, Wartą i Bugiem. Tysiąc lat chrześcijaństwa zniekształciło, zmieniło, a często bezpowrotnie zatarło dawne słowiańskie tradycje. Mimo upływu czasu relikty dawnych wierzeń w szczątkowej formie tliły się na polskiej wsi jeszcze sto lat temu. Badania historyków, etnografów i pasjonatów kultury ludowej, którzy na przełomie XIX i XX wieku wyruszyli na polską wieś pozwalają choć trochę zrekonstruować dawne słowiańskie wierzenia. Warto się z…
Stulecie Husarzy czyli 12 największych zwycięstw polskiej husarii
O, gdybym miał taką jazdę, z moją piechotą obozowałbym tego roku w Konstantynopolu! Tak o husarii miał wypowiedzieć się Lew Północy – szwedzki król Gustaw II Adolf. O tym jak groźna była polska jazda ten najwybitniejszy wódz XVII wiecznej Europy przekonał się na własnej skórze. Niezwykła skuteczność polskiej konnicy oraz elitarne wyszkolenie poszczególnych husarzy sprawiły, że husaria okazała się najlepszą kawalerią świata. Przed jej szarżą drżeli cesarze i carowie, sułtani i chanowie, królowie i książęta… I słusznie! Husaria była bowiem nie do zatrzymania przez całe stulecie… prawdziwe Stulecie Husarzy! 1. Bitwa pod Byczyną (24 stycznia 1588…
Wierzbna i Kwietna czyli Niedziela Palmowa po staropolsku
Nabrali gałązek palmowych i wyszli naprzeciwko niemu i wołali: Hosanna! To jedno zdanie opisujące wjazd Jezusa do Jerozolimy i zawarte w Ewangelii świętego Jana stało się podstawą jednej z najbardziej barwnych tradycji całego chrześcijaństwa – zwyczaju celebrowania Niedzieli Palmowej i święcenia palm. Na ziemiach polskich tradycja chrześcijańska szybko zlała się w jedno z dawnymi słowiańskimi obchodami równonocy wiosennej, a sama Niedziela Palmowa przyjęła swojsko brzmiącą nazwę Wierzbnej lub Kwietnej. Legenda o drzewach Materiał z jakiego na polskiej wsi sporządzane były palmy nie był przypadkowy. Bardzo dokładnie określała go tradycja. O gałązkach drzew, które można było wpleść…
Kolaborująca Chorwacja
W czasach uporczywego wytykania Polsce rzekomych win z okresu II wojny światowej, z których Polacy mieliby się rozliczyć, warto przypomnieć jak z niemieckim totalitaryzmem „walczyły” inne europejskie państwa i narody. Pora na światło dzienne wyciągnąć garść niewygodnych prawd i faktów, ukazać historię, o której wielu chciałoby zapomnieć. A więc do dzieła! Królestwo Chorwacji Słowiańskie plemiona Chorwatów napłynęły nad Adriatyk w VI i VII wieku. Na początku X wieku władcy z dynastii Trpimirowiciów zjednoczyli pod swym berłem dwa najważniejsze chorwackie księstwa – Chorwację Dalmatyńską i Chorwację Panońską. Tak narodziło się Królestwo Chorwacji, które przetrwało prawie dwa stulecia…
W słowackim Rio czyli Namiestów, Klin i Jezioro Orawskie
Ogromna figura Chrystusa, która z zielonego wzgórza spogląda w wodne odmęty. Czy to brazylijskie Rio w dalekiej Ameryce Południowej? Bynajmniej! To swojsko brzmiąca Orawa i jej nieodkryte jeszcze skarby! Jezioro Orawskie Jezioro Orawskie to największe sztuczne jezioro Słowacji. Zbiornik położony jest w Kotlinie Orawskiej, u zbiegu rzek Czarnej i Białej Orawy. Jego powierzchnia to 35 km2. Maksymalna głębokość jeziora to 38m. Pierwsze pomysły budowy orawskiej zapory pojawiły się w XVIII wieku. Z kolei najstarsze projekty tamy i sztucznego jeziora na Orawie sięgają XIX wieku. Regularnie powtarzające się powodzie skłoniły węgierskich inżynierów do opracowania projektu żelbetowej tamy…
Historia Węgier w spiżu czyli 10 pomników Budapesztu
Budapeszt to stolica Węgier i jedno z najpiękniejszych naddunajskich miast. Przez stulecia podzielony na Budę i Peszt, z końcem XIX wieku połączył się w jedno miasto. Wśród swych ulic, alei, placów i skwerów kryje dziesiątki pomników historii. Przypominają one o minionej potędze Królestwa Węgier oraz długich latach walki o węgierską wolność. 1. Pomnik mitycznego Turula Turul to mityczny ptak, jeden z symboli Węgier. Według legendy to właśnie Turul poprowadził lud Madziarów na żyzne niziny Panonii. Ten przypominający sokoła lub raroga ptak w szponach dzierży miecz Attyli. Węgrzy wierzą bowiem, że są potomkami Hunów – groźnych koczowników,…
Historia Aborcji. O życiu i śmierci
Aborcja jest zjawiskiem starym jak ludzkość. Wbrew pozorom, powody dla których matki decydowały się na usunięcie dziecka na przestrzeni dziejów, aż tak bardzo się nie zmieniały. Najczęściej do tego dramatycznego czynu zmuszały je strach przed konsekwencjami wyjścia na jaw romansu czy społecznym ostracyzmem samotnego macierzyństwa, ale także trudne warunki życia i bieda. Już w starożytności kwestia aborcji budziła ogromne emocje, a w obronie poczętego życia stawali wybitni przedstawiciele różnych kultur, na długo przed narodzinami chrześcijaństwa. Aborcja w Starożytnej Grecji Opinia elit Starożytnej Grecji na temat aborcji była podzielona. Filozofowie Platon i Arystoteles, całkowicie podporządkowujący życie…
„Chciałem by Warszawa była wielka” czyli 10 najwybitniejszych prezydentów Warszawy
18 marca 1596 roku król Zygmunt III Waza zdecydował przybyć wraz z rodziną i dworem do Warszawy i pozostać w niej na stałe. Tak rozpoczynała się historia nowej stolicy. Odtąd Warszawa, jako najważniejsze polskie miasto, stała się świadkiem wielkiej historii. Jej burzliwe losy i spektakularne obrony wkrótce uczyniły z niej miasto-symbol. Miasto niepokonane! Częścią tej wspaniałej historii okazali się włodarze Warszawy. Najwybitniejsi prezydenci stolicy złotymi zgłoskami zapisali się na kartach historii nie tylko miasta, ale również całej Polski. 1. Jan Dekert Prezydent Starej Warszawy w latach 1789-1790. Urodził się w 1738 roku w rodzinie kupieckiej. Współzałożyciel…
Kolaborująca Portugalia
W czasach uporczywego wytykania Polsce rzekomych win z okresu II wojny światowej, z których Polacy mieliby się rozliczyć, warto przypomnieć jak z niemieckim totalitaryzmem „walczyły” inne europejskie państwa i narody. Pora na światło dzienne wyciągnąć garść niewygodnych prawd i faktów, ukazać historię, o której wielu chciałoby zapomnieć. A więc do dzieła! Zmierzch Imperium U progu XX wieku Portugalia była już tylko cieniem dawnego potężnego imperium kolonialnego. O dawnej świetności świadczyły ostatnie zamorskie posiadłości w Afryce (Angola, Mozambik) i Azji (Goa, Makau, Timor Wschodni). Jeszcze w 1825 roku Lizbona uznała niepodległość Brazylii, a państwo pogrążyło się w…