Otoczony batalion 1792

Był czerwiec 1792 roku. Rzeczypospolita od miesiąca rozpaczliwie broniła się przed rosyjskimi wojskami ściągniętymi na Ojczyznę przez zdradzieckich Targowiczan. Wojna w obronie Konstytucji 3 maja powoli wchodziła w decydującą fazę. Polskie oddziały dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego cofały się na zachód przed silniejszym wrogiem. Mimo odwrotu polska armia nie została rozbita, a dowództwo szukało dogodnej okazji by wydać Rosjanom decydującą bitwę. Zerwany most W połowie czerwca 1792 wojska polskie, a w ślad za nimi rosyjskie wkroczyły na Wołyń. Polska sytuacja komplikowała się. Pod Boruszkowicami rosyjska jazda niespodziewanie uderzyła na polskie tabory. Zamęt opanować próbował gen. Józef…

Tajemnica Dołęży

Było około 1250-1200 r. p.n.e. Egiptem rządzili ostatni wielcy faraonowie Ramzes II i Ramzes III, Żydzi dotarli do Ziemi Obiecanej i wojowali z Filistynami, na Peloponezie upadała cywilizacja mykeńska, a w dalekich Chinach nadchodził kres dynastii Shang. Rzym miał powstać dopiero za 500 lat. Czasy były niespokojne. Upadały cywilizacje, wędrowały ludy… Wielka bitwa nad Bałtykiem? Ciszy nie było także nad Bałtykiem. To pośród puszcz i bagien Pomorza Przedniego, nad rzeką Dołężą (niem. Tollense) starły się ze sobą dwie potężne armie. Najprawdopodobniej walczyły o panowanie nad pobliską groblą. Ta stanowiła punkt strategiczny już w odległej starożytności. Drewniane…

Kościuszko. „Najczystszy syn wolności”

Był najczystszym synem wolności, jakiego poznałem (…), i to wolności dla wszystkich, a nie tylko dla nielicznych i bogatych. (Tomasz Jefferson, trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych, przyjaciel Tadeusza Kościuszki) Z litewskiego dworku do Ameryki Tadeusz Kościuszko urodził się 4 lutego 1746 roku w dworku w Mereczowszczyźnie, w zubożałej rodzinie szlacheckiej. W 1755 roku rozpoczął naukę w Kolegium Pijarów w Lubieszowie, a w 1765 roku wstąpił do elitarnej Szkoły Rycerskiej założonej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Cztery lata później młody Tadeusz wyjechał jako stypendysta królewski do Paryża rozwijać swoje inżynierskie umiejętności. Do Polski powrócił latem 1775 roku. Mimo…

Czas Bohaterów czyli 10 najwybitniejszych polskich dowódców wojny z bolszewikami

Decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej zapisała się w polskiej historii mianem „Cudu nad Wisłą”. Gdy prześledzimy jednak przebieg działań wojennych oraz samej bitwy warszawskiej szybko dojdziemy do wniosku, że o żadnym cudzie mowy być nie może. Polskie działania wojenne nawet w najkrytyczniejszych momentach przebiegały bowiem w całkowitym porządku, a na czele wojsk polskich stali dowódcy najwybitniejsi z wybitnych. Poniżej prezentuję Wam sylwetki 10 dowódców, którzy poprowadzili Polaków do zwycięstwa nad bolszewickimi hordami. Listę, która mimo upływu lat, nie przestaje pobudzać wyobraźni o tamtych dniach… Dniach, które okazały się Czasem Bohaterów! 1. Józef Piłsudski Naczelnik Państwa i Wódz…

O królu Michale

Elekcja roku 1669 była jedną z najbardziej burzliwych w dziejach Rzeczypospolitej. Rok wcześniej abdykował król Jan Kazimierz. Kraj był zniszczony szwedzkim potopem i rokoszem Lubomirskiego. Magnackie stronnictwa zwalczały się na śmierć i życie. Jedni popierali opcje francuską, drudzy austriackich Habsburgów. W zajadłym sporze ginęło gdzieś dobro słabnącej Rzeczypospolitej. Vivat Michael rex! Nadszedł dzień 19 czerwca 1669 roku. Zgromadzona na elekcyjnym polu brać szlachecka wbrew magnatom, obcym dworom, interesom i układom dokonała cudu… Cudu elekcji. Na króla wybrany został Michał Korybut Wiśniowiecki. Syn legendarnego Jaremy, dawnego królewięta kresowego i bohatera bojów z Chmielnickim. Jaremy jednak nie było,…

Pomnik Sandora Petofiego – Budapeszt, Węgry

Był rok 1848. Europa płonęła ogniem rewolucji. Drżały trony despotów. Na ulice wyszli robotnicy. Wybuchały powstania rozbitych i uciśnionych narodów. Budziła się świadomość socjalna i narodowa. Walczyli Włosi, Niemcy, Polacy, Francuzi. Jedni o wolność, drudzy o zjednoczenie, inni o prawa polityczne i poprawę doli. Chwiała się wielka monarchia austriackich Habsburgów. Rewolucja ogarnęła cesarski Wiedeń. Do boju poderwali się Węgrzy. Walczyli o wolność, własne państwo, zniesienie cenzury, likwidację pańszczyzny. Do boju prowadził ich polski generał Józef Bem, oraz jego adiutant-poeta Sandor Petofi. To właśnie „Pieśń Narodowa” Petofiego wiodła Węgrów na austriackie i rosyjskie barykady. Pora, Węgrzy! Czas,…

O tym jak Bolesław Krzywousty wybrzeża Bałtyku zdobywał

4 czerwca 1102 roku zmarł książę Władysław Herman. Władzę nad Polską objęli jego synowie Zbigniew i Bolesław Krzywousty. Starszy Zbigniew otrzymał Wielkopolskę, Kujawy i Mazowsze. Bolesław władał Małopolską, ziemią sandomierską i Śląskiem. Krzywousty od razu rozpoczął serię wypraw wojennych. Jego celem stało się Pomorze. Młody książę postanowił ponownie podporządkować ten region władcom Polski. U bram Kołobrzegu Biskupstwo utworzone w Kołobrzegu za czasów Bolesława Chrobrego upadło już w 1005 roku. Pomorze wróciło do pogaństwa, oderwało się od Polski i utrzymywało niezależność. Na handlu bogaciły się pomorskie miasta, na które łakomym okiem spoglądać zaczynali Niemcy. Krzywousty postanowił działać.…

„Musimy być gotowi, aby stanąć po stronie Polski” czyli węgierska pomoc 1920 roku

Nie wiemy, co uczyni Koalicja, my musimy być gotowi, aby stanąć po stronie Polski. Los Polski jest naszym losem. (Chrześcijańsko-narodowe węgierskie pismo Új Nemzedék (Nowe Pokolenie) w dobie wojny polsko-bolszewickiej) Latem 1920 roku polski front łamał się pod morderczym naporem bolszewickich hord. Polacy bronili się ostatkiem sił. Ważyły się losy Polski i… Europy. To wtedy, w chwilach najcięższej próby nadejść miało wsparcie z nad Dunaju. Polski żołnierz, węgierska amunicja W 1920 roku Węgry były jedynym państwem, które udzieliło Polsce tak dużego wsparcia. Węgrzy najprawdopodobniej najlepiej w Europie zdawali sobie sprawę z ogromu zagrożenia bolszewickim marszem na…

Wyłoniona z chaosu. Niepodległa 1918

Był rok 1918. Na froncie zachodnim grzmiała jeszcze wojna. W huku dział z nad Sommy i Marny walił się stary ład. Już 5 kwietnia 1917 roku do Wielkiej Wojny dołączyły Stany Zjednoczone. Amerykanie wypowiedzieli wojnę Niemcom, przechylili szalę zwycięstwa na stronę Ententy i zaczęli swój marsz do globalnej mocarstwowości. Z początkiem roku 1917 rewolucja lutowa zmiotła z rosyjskiego tronu cara Mikołaja II. Z kolei w październiku zbrojnego przewrotu dokonali bolszewicy obalając republikański Rząd Tymczasowy Rosji. Dawne imperium carów wycofało się z wojny w marcu 1918 roku, pogrążając się w chaosie wojny domowej. Rodził się krwawy, czerwony…

Osamotnieni w boju – 1920

Był sierpień 1920 roku. Krwiożercze hordy bolszewików zbliżały się do Warszawy. Polacy bronili się rozpaczliwie. Czerwona nawała parła jednak naprzód. Młode państwo polskie stanęło nad przepaścią. Sytuacja powoli stawała się beznadziejna. Polska została sama. A Europa milczała… W Spa W lipcu 1920 roku premier polski Władysław Grabski przybył na konferencję przedstawicieli państw Ententy oraz m.in. Czechosłowacji i Niemiec odbywającą się w belgijskim mieście Spa. Grabski prosił o pomoc. W odpowiedzi otrzymał tylko niejasne obietnice misji wojskowo-dyplomatycznej Ententy i dostawy amunicji z Zachodu. Nie za darmo zresztą… W zamian polski premier musiał zgodzić się na upokarzające ustępstwa:…