W tatarskiej burzy. Bitwa pod Łopusznem

Cień tatarskich najazdów nieustannie padał na południowo-wschodnie kresy Królestwa. Trud ochrony długiej granicy biegnącej przez niezmierzone stepy spoczywał na żołnierzach obrony potocznej. Ich oddziały nieliczne, ale elitarne nieraz zasłaniały Rzeczpospolitą przed tatarskimi hordami. Regułę tę potwierdzić miał rok 1512… Tatarska pożoga Marzec 1512 roku przyniósł ze sobą nie tylko wiosnę. Znad wybrzeży Morza Czarnego w kierunku polskich granic ruszyła ogromna, 25 tys. tatarska armia. Na Kresy padł blady strach. Jednostki obrony potocznej znajdujące się w gotowości bojowej liczyły zaledwie 600 żołnierzy. Nie napotkawszy oporu Tatarzy wkroczyli na terytorium państwa polsko-litewskiego. Pod Buskiem, 50 km na wschód…

Tytani Grunwaldu. 10 najwybitniejszych uczestników bitwy pod Grunwaldem

Był 15 lipca 1410 roku. Słońce górowało wysoko nad pofałdowanymi polami Grunwaldu. Naprzeciw siebie stanęły dwie potężne armie. Ważyły się losy Europy. Nagle zagrzmiała „Bogurodzica” i ruszyli… Polsko-litewsko-ruskie wojska zwarły się w śmiertelnym boju z oddziałami niemieckich zakonników. Historia przyśpieszyła. Takiej bitwy jeszcze nie było… Bo oto pod Grunwaldem Kwiat Narodów Europy wschodniej stanął na drodze odwiecznego niemieckiego „Drang nach Osten”. W jednym miejscu i jednym czasie znaleźli się przedstawiciele wszystkich narodów i wszystkich stanów tej części świata. Królowie i książęta, wodzowie i wojownicy, kapłani i chłopi, bohaterowie i awanturnicy… Tytani Grunwaldu! 1) Władysław Jagiełło Król…

Waza z Bronocic czyli o pierwszym pojeździe ludzkości

Od początku świata widniało na nieboskłonie dniem i nocą w postaci słońca i księżyca. Mityczne i święte, czczone przez człowieka od zarania dziejów. Tworzyło cywilizacje i budowało imperia. Pozwalało wznosić imponujące budowle i zwyciężać wojny. Kto je opanował rósł i potężniał. Kto go nie poznał… Ginął! Historia kołem się toczy Koło. To o nim mowa! To właśnie ono od zawsze popychało człowieka do przodu. Dosłownie i w przenośni… Ruch obrotowy dał ludzkości ogień. Pozwalał wiercić, i przędź wrzeciono. Już w neolicie człowiek wielkie ciężary przetaczał na drewnianych okrąglakach. W IV tysiącleciu p.n.e. koło pojawiło się na…

Prawdziwie rycerska… Bitwa pod Koronowem

Bitwa pod Grunwaldem – 15 lipca 1410 roku – nie zakończyła Wielkiej Wojny. Polsko-krzyżackie walki trwały dalej. Mimo wielkiego polskiego zwycięstwa w polu, losy wojny miały się jeszcze ważyć u bram i murów krzyżackich zamków. Oblężony Malbork Dopiero pod koniec lipca 1410 roku wojska króla Władysława Jagiełły stanęły pod Malborkiem – stolicą państwa krzyżackiego. Zabrakło efektu zaskoczenia. Krzyżacy zdołali ochłonąć i przygotować się do obrony. Nie było więc szans na zajęcie zamku z marszu. Wojska polsko-litewskie rozpoczęły regularne oblężenie. Zamknięta za potężnymi murami, 2 tys. zakonna załoga, na czele z Henrykiem von Plauen, broniła się jednak…

Rumunia – zapomniany sojusznik

Rumunia to państwo leżące w południowo-wschodniej Europie nad Morzem Czarnym. Położenie właśnie w tej części świata sprawiło, że jej historia nie była ani spokojna, ani łatwa. Przez stulecia, mimo burz i zawieruch, Rumunii próbowali budować swoje państwo. Czynili to lepiej lub gorzej, pozostając nieustępliwymi w swych próbach. Znamiennym stało się jednak to, że w dziejowych momentach, w których udawała im się ta sztuka zazwyczaj stawali się sojusznikami Polski… Najbardziej zapomnianymi sojusznikami Polaków! Mołdawski lennik Pierwsze rumuńskie państwa ukształtowały się w średniowieczu. Początki Hospodarstw Mołdawii i Wołoszczyzny datuje się na XIV wiek. Z kolei rumuński dziś Siedmiogród…

„Jur” – krakowski partyzant

Zbigniew Paliwoda „Jur” urodził się 4 października 1929 roku w Krakowie. Jego szczęśliwe dzieciństwo przerwała zawierucha II wojny światowej. Dywersanci, bomba i rewolwer Jeszcze nie zabrzmiały wystrzały karabinów, a dziesięcioletni Zbigniew już otarł się o śmierć. W gorące lato 1939 roku wraz z innymi dziećmi wracał ze szkolnej wycieczki. Cała grupa miała zatrzymać się na nocleg w jednej ze szkół w Katowicach. Niespokojny czas nie sprzyjał takim wyprawom. Spóźnił się pociąg i grupa uczniów dotarła na miejsce zakwaterowania ze znacznym opóźnieniem. W czasie gdy uczniowie czekali na dworcu w katowickiej szkole wybuchła bomba podłożona przez niemieckich…

Eskadra Kościuszkowska czyli pogromcy bolszewików i… King Konga

W 1917 roku wraz z Amerykańskim Korpusem Ekspedycyjnym przybył do Europy pilot Merian Cooper. Od najmłodszych lat poszukiwał przygód. Jednocześnie od dzieciństwa słyszał o Polsce. Prapradziad Coopera walczył w bitwie pod Savannah u boku Kazimierza Pułaskiego. Pamięć o polsko-amerykańskim braterstwie broni była tak silna w rodzinie Cooperów, że młody Merian postanowił spłacić Polsce dług wdzięczności. W 1919 roku przybył do Lwowa i zaproponował swoją służbę gen. Rozwadowskiemu. Tak rozpoczęła się historia ochotniczej eskadry amerykańskich pilotów. Amerykańscy ochotnicy Oferta Meriana Copopera została przyjęta przez gen. Rozwadowskiego. Na werbunek amerykańskich pilotów wyraził zgodę także Józef Piłsudski. Już w…

Polacy i Żydzi. Tysiąc lat historii

W czasach rozmywania niemieckiej odpowiedzialności za Holocaust, siły wrogie Polsce raz po raz uderzają w nasz kraj nośnym zarzutem antysemityzmu. Zarzut ten uznać można nie tylko za fałszywy, ale wręcz absurdalny. Śledząc bowiem dzieje wspólnej polsko-żydowskiej egzystencji wyciągnąć można wnioski zgoła odmienne. Wnioski, w których Polak z żydowskiego „wroga” staje się nagle pierwszym przyjacielem Izraelity. Pod opieką Piastów Początki relacji polsko-żydowskich sięgają tysiąca lat. Już u zarania polskiej państwowości jedno z pierwszych pisemnych świadectw na temat Polski wyszło spod pióra właśnie Żyda, a konkretnie żydowskiego kupca i podróżnika w służbie Maurów – Ibrahim ibn Jakuba. Czytamy…

Skalne Miasto – Uplisciche, Gruzja

Dzieje Gruzji giną w mrokach starożytności. Za najdawniejsze gruzińskie państwa uznaje się Kolchidę i Iberię, które ukształtowały się w połowie I tysiąclecia p.n.e. Prometeusz czy Amirani? Kolchowie i Iberowie prowadzili ożywioną wymianę handlową z licznymi greckimi faktoriami położonymi na wybrzeżach Morza Czarnego. Niewielu zdaję sobie sprawę z tego, że jeden z najpopularniejszych greckich mitów swe źródła ma właśnie w Gruzji. Pierwowzorem mitycznego, greckiego herosa Prometeusza był bowiem bohater gruzińskich opowieści Amirani. To właśnie on miał podarować ludzkości ogień za co został ukarany przez bogów. Został przykuty do skał Kaukazu gdzie cierpiał okrutne męki. Orzeł codziennie wydziobywał…

Obrona Nowosielec. O tym jak chłop polski Tatarom czoła stawił

Latem 1624 roku groza zawisła nad wszystkimi południowo-wschodnimi ziemiami Rzeczpospolitej. Z początkiem czerwca w polskie granice wkroczyła potężna tatarska orda prowadzona przez Kantymira Murzę – Krwawego Miecza. Paląc, plądrując i mordując tatarskie zagony dotarły aż do Wisły. Zatrzymać wroga próbował hetman polny koronny Stanisław Koniecpolski, w wielu miejscach za broń chwycili także chłopi. Niezdobyty kościół 9 czerwca 1624 roku tatarskie oddziały dotarły na Podkarpacie. Płonęły wsie i kościoły. Ginęli wszyscy, którzy stawiali jakikolwiek opór, mordowani byli kapłani, a miejscowa ludność tysiącami trafiała w tatarską niewole. Śmierć i pożoga zataczały coraz szersze koło. Na niespodziewany opór najeźdźcy…