Zdobywcy Czarnobyla czyli o Flotylli Pińskiej

25 kwietnia 1920 roku Wojsko Polskie na rozkaz Józefa Piłsudskiego, wsparte przez oddziały ukraińskie wierne Semenowi Petlurze, rozpoczęło ofensywę kijowską. Bolszewicy przeszli do defensywy, a Polacy parli naprzód zajmując kolejne miasta. Pod koniec kwietnia nadszedł czas na Czarnobyl – ważny port rzeczny, stanowiący oparcie dla bolszewickiej Flotylli Dnieprzańskiej. Broniła go 61 Brygada Strzelców. Do uderzenia na Czarnobyl skierowana została Grupa Kawalerii mjr. Jaworskiego oraz słynna polska Flotylla Pińska.

Bój o Czarnobyl

Walki rozpoczęły się 25 kwietnia. Pod Koszarówką starły się ze sobą obie floty rzeczne. Polacy mimo, że słabsi zmusili bolszewików do odwrotu. Nie próżnowały też polskie oddziały lądowe. Głównodowodzący atakiem major Jaworski podzielił swoje siły na dwie części. Jedna dowodzona przez niego miała przy wsparciu flotylli uderzyć na Czarnobyl od północy, druga, por. Galińskiego atakować miasto od zachodu. 26 kwietnia oddziały wyruszyły w teren. Tego samego dnia we wsi Lelów grupa Jaworskiego starła się z 61 BS wspartą przez bolszewicką flotę rzeczną. Wywiązała się zacięta walka. Polscy żołnierze przy dużym udziale Flotylli Pińskiej przełamali opór bolszewików. Droga na Czarnobyl stanęła otworem.

Załoga statku Flotylli Pińskiej – ORP „Generał Szeptycki”, 1930 rok. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Szarża rzecznej Flotylli

Wczesnym rankiem 27 kwietnia miasto zaatakował oddział por. Galińskiego. Był jednak za słaby żeby samodzielnie pokonać wroga. Godzinę później do Czarnobyla dotarł Jaworski. Jednocześnie do brawurowego natarcia ruszyła polska flota rzeczna. Zuchwały atak polskich marynarzy okazał się zabójczo skuteczny. Bolszewicka obrona załamała się, a czerwonoarmiści rzucili się do ucieczki. Sześć znakomicie uzbrojonych kanonierek rosyjskich pierzchło przed czterema polskimi kutrami i jedną kanonierką. Miasto było zdobyte. Rozpoczął się szaleńczy pościg. Polscy marynarze gnali za bolszewikami prawie 30 km.

Defilada Wojska Polskiego w Kijowie 9 maja 1920 roku. Źródło: Wikimedia Commons

Defilada w Kijowie

Bitwa pod Czarnobylem była największym zwycięstwem odradzającej się polskiej Marynarki Wojennej. Zatopiono jedną wrogą jednostkę, dwie uszkodzono, kilka przejęto. W maju bohaterska Flotylla Pińska brała jeszcze udział w operacji zajęcia Kijowa. 9 maja dzielni polscy marynarze wzięli udział w defiladzie w Kijowie. Wkrótce rozpoczęła się jednak bolszewicka kontrofensywa, którą zatrzymać udało się dopiero pod Warszawą. Flotylla Pińska została odcięta od polskiej armii. 2 sierpnia 1920 zapadła decyzja o zatopieniu okrętów i rozwiązaniu jednostki. Nie był to koniec historii rzecznej formacji. Po zakończeniu wojny jednostka została odbudowana. Aż do 1939 roku polscy marynarze z Flotylli Pińskiej stali na straży polskich Kresów.

Piotr Worwa

Bibliografia:

Zagórski Sławek, Bitwa pod Czarnobylem. Pierwsze zwycięstwo Polskiej Marynarki Wojennej, Interia Nowa Historia, 27 kwietnia 2015.

Zalesiński Łukasz, Jak marynarze pobili bolszewików, polska-zbrojna.pl, 17 sierpnia 2013.

Tytułowa grafika: Monitory rzeczne i motorówki Flotylli Pińskiej. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Dodaj komentarz